Wojewódzki Szpital dla Psychicznie i Umysłowo Chorych (dawny Szpital dla Obłąkanych Prowincji Śląskiej)
Neogotycki zespół dawnego szpitala to jeden z najcenniejszych przykładów XIX-wiecznej architektury medycznej w Bolesławcu. Zaprojektowany jako nowoczesny kompleks leczniczy, do dziś zachwyca swoją skalą, architekturą i otaczającym go parkiem.
Aleja Tysiąclecia 30 59-700 Bolesławiec
Wzniesiony w latach 1857–1863 w stylu neogotyckim według projektu Richarda Schillera, absolwenta słynnej berlińskiej Akademii Budowlanej. Wielkość kompleksu, nowoczesność zastosowanych rozwiązań technicznych, rozległe założenie parkowo-ogrodowe pozwalały zaliczyć bolesławiecki szpital do rozwiązań na europejskim poziomie i najlepszych tego typu realizacji na Śląsku. Po modernizacji i rozbudowie w latach 1909–1913 liczba pacjentów wzrosła trzykrotnie (do 1150 osób), a obok nowych budynków szpitalnych wzniesiono kościół, dwie oranżerie, kostnicę i prosektorium oraz liczne budynki gospodarcze. Oprócz parku i ogrodu do kompleksu należał położony nieopodal las, w którym znajdował się niewielki cmentarz szpitalny.
Na terenie szpitala znajduje się kamień upamiętniający zmarłego tu w 1878 r. Wilhelma von Blandowskiego, wybitnego botanika i pisarza, który odbył podróż do Australii, gdzie przez 10 lat badał i dokumentował tamtejszą faunę i florę.
